W hołdzie Dante Giacosie: wyjątkowa wystawa w Heritage Hub

• Z okazji 120. rocznicy urodzin słynnego projektanta marki FIAT, Dante Giacosy, dział Stellantis Heritage inauguruje wystawę czasową poświęconą jego najważniejszym innowacjom technicznym. Wystawę można zwiedzać w Heritage Hub aż do września 2025 roku, a bilety dostępne są pod podanym linkiem.
• Na wystawie można obejrzeć dziesięć kultowych modeli zaprojektowanych przez Giacosę, w tym Topolino, 600 Multipla i Fiata 128. Oprócz tych modeli odwiedzający zobaczą mniej znane samochody należące do zasobów HUB-u, takie jak unikatowy Prototipo 100, czyli pierwowzór Fiata 600, który w tym roku obchodzi swoje 70-lecie powstania.
• Inicjatywa Stellantis Heritage to hołd dla jednego z najwybitniejszych umysłów inżynierii motoryzacyjnej XX wieku. Wystawa upamiętnia jego wizjonerskie myślenie oraz dziedzictwo projektowe, które miało ogromny wpływ na światową renomę marki FIAT.

TURYN, 15 lipca 2025 r. – Z okazji 120. rocznicy urodzin Dante Giacosy, dział Stellantis Heritage Hub organizuje specjalną wystawę, oddającą hołd inżynierowi, który zrewolucjonizował koncepcję mobilności. Przez ponad czterdzieści lat Giacosa kierował działami inżynierii i projektowania marki FIAT, tworząc jedne z najbardziej kultowych samochodów XX wieku, łącząc techniczną pomysłowość z funkcjonalną elegancją.

Wystawa zorganizowana jest w zabytkowych przestrzeniach Officina 81 przy Via Plava w Turynie, na terenie dawnej fabryki Mirafiori. Wchodząc do Heritage Hub, zwiedzający mogą podziwiać 10 modeli wystawionych przy wejściu do budynku, a także inne arcydzieła Giacosy znajdujące się na terenie Heritage Hub, w tym unikalne egzemplarze, które nie należą do głównej ekspozycji tematycznej, jak chociażby Prototipo 100, będący pierwowzorem legendarnego Fiata 600.

Wystawa będzie otwarta dla zwiedzających do połowy września 2025 roku i prezentuje w pierwszej linii najważniejsze modele zaprojektowane przez Giacosę: od Fiata 500 „Topolino”, przez wszechstronną 600 Multiplę, aż po przełomowego Fiata 128. Każdy z samochodów to świadectwo wizji mobilności opartej na technologii, przystępności cenowej i postępowym myśleniu, wartości, które ukształtowały niezwykłe dziedzictwo Dante Giacosy, człowieka, który odegrał kluczową rolę w zmotoryzowaniu Włoch.

Inicjatywa Stellantis Heritage oddaje hołd nie tylko projektantowi, ale także człowiekowi, który łączył techniczną precyzję z humanistycznym duchem, pozostawiając po sobie ślad wykraczający poza przemysłową produkcję.

Wstęp na wystawę odbywa się na podstawie zwykłego biletu wstępu do Heritage Hub. Szczegóły i rezerwacje dostępne są na dedykowanej stronie pod poniższym linkiem.

10 kultowych modeli na czerwonym dywanie w Heritage Hub

Z dumą i niepowtarzalną elegancją dziesięć wyjątkowych modeli ze słynnej kolekcji Stellantis Heritage pojawi się na czerwonym dywanie, reprezentując liczne dzieła inżynieryjnego geniuszu Dante Giacosy. Każdy z samochodów opowiada o ważnym rozdziale w historii przemysłowej i społecznej Włoch, reprezentując przełomowe momenty w technice, kulturze i wzornictwie. W podróż po dziedzictwie Giacosy wprowadza nas Fiat 500 „Topolino”, mały samochód użytkowy, którego premiera rynkowa odbyła się w 1936 roku, prezentowany tutaj w wersji 500B z 1948 roku. Doceniany za swoje osiągi, był jednym z pierwszych włoskich samochodów łączących oszczędność i wszechstronność, niskie zużycie paliwa i dużą niezawodność. Przydomek „Topolino” (czyli „myszka”) nawiązuje do rozmiarów auta i charakterystycznych reflektorów na błotnikach, które widziane z wnętrza samochodu przypominały sylwetkę słynnej postaci Disneya, Myszki Miki. Następny jest Fiat Campagnola, pierwszy masowo produkowany włoski samochód terenowy wprowadzony na rynek w 1951 roku, używany zarówno na wsi, jak i w wojsku, a także w ekstremalnych wyprawach, takich jak słynny rajd Algier–Kapsztad–Algier. Wraz z Fiatem 600 Multipla (1956) Giacosa wymyślił koncepcję minivana: rewolucyjnego samochodu pod względem przestrzeni i wszechstronności o długości nieco ponad 3 metrów, będącego w stanie pomieścić sześć osób. Jego układ dał początek całej generacji aut wielozadaniowych i pozostaje symbolem włoskiej pomysłowości w służbie w codziennej mobilności. W ten sposób dochodzimy do 1957 roku, który przynosi kolejną legendę. W Turynie zaprezentowano wtedy legendarnego Fiata Nuova 500, symbol powojennego odrodzenia Włoch i prawdopodobnie najsłynniejszy projekt Dante Giacosy. Kompaktowy, prosty i pomysłowy model, Fiat Nuova 500 był produkowany aż do 1975 roku, a łączna liczba egzemplarzy wyprodukowanych w różnych wersjach wyniosła ponad 3,8 miliona. Obok niego na wystawie w Heritage Hub można również podziwiać jego bardziej przestronną ewolucję, model Fiat 500 Giardiniera, produkowany od 1960 roku – pierwsze prawdziwe miejskie kombi we Włoszech, wykorzystywane przez rodziny, rzemieślników i handlowców. W połowie lat 60. pojawił się Fiat 124 (1966), samochód o idealnej równowadze między elegancją a praktycznością. W 1967 roku model zdobył prestiżowy tytuł „Samochodu Roku” dzięki równowadze zapewnionej przez innowacje techniczne, prostotę konstrukcji i imponujące osiągi. Jego solidna i prosta konstrukcja sprawiała, że idealnie nadawał się na rynki wschodzące i do trudnych warunków. Fiat 124 był również produkowany na licencji w kilku krajach, w tym w Związku Radzieckim, Hiszpanii, Turcji i Indiach. Trzy lata później, w 1969 roku, nastąpił przełomowy moment, który przyniósł premierę trzech kluczowych modeli. Należą do nich: Autobianchi A112, zwinne auto miejskie, konkurencja dla brytyjskiego Mini, uwielbiane przez młodzież tamtych czasów; Fiat 130, luksusowa limuzyna, flagowy model zaprojektowany z wielką dbałością o szczegóły techniczne i stylistyczne, aby konkurować z niemieckimi markami, a przede wszystkim Fiat 128, wybrany „Samochodem Roku” w 1970 roku i uważany za jeden z najbardziej rewolucyjnych samochodów w historii motoryzacji: był to pierwszy produkowany seryjnie samochód z poprzecznie zamontowanym silnikiem z przodu i napędem na przednie koła - układem, który stał się standardem w autach kompaktowych na całym świecie. Wystawę zamyka Fiat 126 (1972), nowocześniejsza wersja modelu 500, bezpieczniejsza, bardziej komfortowa i bardziej przystępna cenowo dla ówczesnych klientow. Stylistycznie zainspirowany samochodem koncepcyjnym „City Taxi” zaprojektowanym przez Pio Manzù w 1968 roku, był to ostatni model Fiata z silnikiem umieszczonym z tyłu i napędem na tylne koła, kończący erę, która rozpoczęła się wraz z modelem Topolino. Do 2000 roku wyprodukowano ponad 4,6 miliona egzemplarzy Fiata 126, który był również produkowany w Polsce, gdzie stał się prawdziwą narodową ikoną.

70. rocznica istnienia legendarnego Fiata 600

Oprócz obchodów 120. rocznicy urodzin Dante Giacosy, w tym roku przypada także 70. rocznica powstania jednej z jego najbardziej kultowych konstrukcji - Fiata 600, samochodu stworzonego z myślą o zmotoryzowaniu powojennych Włoch, stanowiącego rozszerzenie oferty Fiata, ale ostatecznie przewyższającego popularnością model 500 „Topolino”. Ten model stanowił przełom techniczny i ekonomiczny dzięki zastosowaniu silnika umieszczonego z tyłu oraz napędu na tylne koła. Nowy silnik Tipo 100 o pojemności 633 cm³ i mocy 21,5 KM zapewniał zwinność, lekkość i oszczędność. Nadwozie było samonośne, zawieszenie niezależne - cały projekt dążył w każdym szczególe do maksymalnej efektywności. Nie zabrakło też oryginalnych i ciekawych rozwiązań, takich jak reflektory, które początkowo znajdowały się na masce, ale zostały przeniesione na błotniki, by uprościć produkcję, czy drzwi otwierane „pod wiatr”, wyposażone w trzyczęściowe szyby, z których jedna, z pleksi, była uchylna. Z przodu znajdowało się miejsce na zbiornik paliwa, koło zapasowe oraz niewielki bagażnik. Wnętrze - proste, ale pomysłowe, można było przekształcić poprzez złożenie tylnej kanapy w większą przestrzeń ładunkową. Samochód został zaprezentowany na Salonie samochodowym w Genewie w 1955 roku i natychmiast podbił serca publiczności dzięki nowoczesnej linii nadwozia, czterem miejscom, prędkości maksymalnej 95 km/h i przystępnej cenie. Model nieustannie ewoluował pod względem technicznym i stylistycznym, czego przykładem może być kultowy Fiat 600 Multipla z 1956 roku, uznawany za prekursora współczesnych pojazdów MPV. Wraz z modelem 600D z 1960 roku pojemność silnika wzrosła do 767 cm³, a prędkość maksymalna do 110 km/h. Produkcja trwała nawet po wprowadzeniu na rynek Fiata 850 w 1964 roku, oba modele miały wiele wspólnych komponentów. Łącznie wyprodukowano ponad 4,9 miliona egzemplarzy we Włoszech i za granicą. Warto podkreślić, że jakość projektu „Tipo 100” pozwoliła silnikowi z Fiata 600 na dalszy rozwój przez kolejne lata — zwiększano jego moc, a sam silnik zasilał wiele innych modeli Fiata: od Fiata 850, poprzez Fiata 127, pierwszego Autobianchi A112 Abarth 58 KM, Pandę 45, aż po Fiata Uno 45. Silnik ten przekazał pałeczkę jednostkom FIRE, które pojawiły się w połowie lat 80., ale on sam był wykorzystywany aż do lat 2000. Nie tylko silnik zasłużył na uznanie, także zawieszenie i podwozie Fiata 600 udowodniły swoją wartość w legendarnej wersji wyścigowej przygotowanej przez Abartha: modele 850 i 1000 TC zapisały się w historii sportów motorowych, przynosząc marce z logo Skorpiona sukcesy na torach wyścigowych całego świata. Wracając do Fiata 600 — warto wspomnieć, że uroczy, błękitny egzemplarz pierwszej serii z 1955 roku, na co dzień przechowywany w Centro Storico Fiat w Turynie, wziął udział w wyścigu Mille Miglia 2025. Za kierownicą zasiadła żeńska załoga: Laura Confalonieri, zastępczyni redaktora naczelnego Ruoteclassiche, oraz Valentina Menassi, dziennikarka i współpracowniczka Il Giornale. Zabytkowy samochód pokonał wymagającą trasę z niezawodnością i wytrwałością, po raz kolejny ucieleśniając prostego, lecz nieposkromionego ducha włoskiego auta miejskiego w najczystszej postaci. Przywołuje on na myśl wiele prywatnych Fiatów 600, które z entuzjazmem. mimo ograniczonych środków - startowały w tzw. „niższych klasach” wyścigu, przypominając, że wyścig Mille Miglia nigdy nie był wyłącznie wyścigiem dla elit, lecz powszechnym świętem motoryzacyjnej pasji. Warto również wspomnieć, że w edycji 1000 Miglia 2025 wzięły udział, jako samochody wsparcia, dwa nowoczesne modele: Abarth 600e i Fiat 600 Hybrid. Abarth 600e to najmocniejszy Abarth w historii, o mocy 280 KM, przyspieszający od 0 do 100 km/h w zaledwie 5,85 sekundy, zaś Fiat 600 Hybrid to nowy, rodzinny model Fiata, wyposażony w nowoczesną technologię hybrydową, oferujący wyjątkowo płynne prowadzenie, wysoki komfort jazdy oraz niskie zużycie paliwa. W ten sposób doszło do symbolicznego przekazania pałeczki — między historycznymi modelami 600, które ścigały się w latach 60., a ich współczesnymi następcami, patrzącymi w przyszłość z nowym entuzjazmem i determinacją.

Dante Giacosa: między techniczną precyzją a kulturą humanistyczną

Dante Giacosa urodził się w Rzymie w 1905 roku w rodzinie pochodzącej z Piemontu, a konkretnie z miejscowości Neive w rejonie Cuneo. Po ukończeniu studiów klasycznych, które na całe życie dały mu poczucie równowagi i proporcji, w 1927 roku uzyskał dyplom inżyniera mechanika na Politechnice w Turynie. Rok później dołączył do Fiata jako rysownik-konstruktor, rozpoczynając jedną z najbardziej niezwykłych karier w historii włoskiego przemysłu motoryzacyjnego. Po długim okresie rozwoju w obrębie firmy, w 1946 roku został mianowany dyrektorem biur technicznych działu motoryzacyjnego, obejmując kierownictwo nad projektowaniem wszystkich głównych powojennych modeli Fiata. Jego pierwszym wielkim sukcesem był Fiat 500 „Topolino” (1936), a po II wojnie światowej – modele 1400, 1900 i terenowy Campagnola. Wraz z modelem 600 z 1955 roku wprowadził układ z silnikiem umieszczonym z tyłu, a model Multipla zapoczątkował erę kompaktowych, wszechstronnych pojazdów. Rok 1957 był rokiem ukoronowania jego sukcesu – zaprezentowano wtedy model Nuova 500, arcydzieło pomysłowości i funkcjonalności, symbol masowej motoryzacji we Włoszech, nagrodzony w 1959 roku prestiżowym wyróżnieniem Compasso d’Oro. W kolejnych latach projektuje kultowe modele, takie jak 1800, 1300-1500, 124 (Samochód Roku 1967), 128 (Samochód Roku 1970, pierwszy model Fiata z napędem na przednie koła) oraz 127 (Samochód Roku 1972). Współpracuje z Autobianchi przy rewolucyjnym modelu Primula, pierwszym włoskim samochodzie z napędem na przednie koła i silnikiem montowanym poprzecznie. Obok pracy w Fiacie, przez niemal dwadzieścia lat jest nauczycielem akademickim na Politechnice w Turynie, autorem podręczników takich jak „Motori Endotermici”, posiadaczem 62 patentów i pełni ważne funkcje w prestiżowych międzynarodowych stowarzyszeniach inżynierskich. Jego postać łączy w sobie wizję inżynierską, poczucie estetyki oraz kulturę humanistyczną. W 1970 roku odchodzi na emeryturę, niedługo po tym, jak zostaje mianowany konsultantem Prezesa, i poświęca się pisaniu wspomnień, opisując w książce „I miei 40 anni di progettazione alla Fiat” metodę i pasję, które towarzyszyły mu przez całą karierę. Zmarł w Turynie w 1996 roku w wieku 91 lat. Jego nauki, wciąż bardzo aktualne, opierają się na równowadze między intuicją, prostotą i rygorem projektowym. „Projektowanie” – pisał kiedyś – „to także ocenianie trudności, identyfikowanie istotnych problemów i rozwiązywanie ich w sposób najprostszy i najbardziej kompletny”. To dziedzictwo, które nadal inspiruje kolejne pokolenia inżynierów, projektantów i innowatorów.

Aby uzyskać dodatkowe informacje, prosimy o kontakt z:
Team Stellantis Heritage      heritage@stellantis.com
www.stellantisheritage.com